Rekomendacje ZWA w sprawie oznaczania wykorzystania AI
w pracach dyplomowych i zaliczeniowych

stan: 24 kwietnia 2026
dokument jest aktualny

Informacje o odpowiedzialnym wykorzystaniu AI w tekście naukowym 

W ramach ustaleń z promotorem/opiekunem pracy możliwe jest wykorzystanie narzędzi AI w pracy badawczej. Działanie AI nie może jednak nigdy zastępować krytycznego myślenia autora, który zawsze bierze odpowiedzialność za ostateczny kształt tekstu i jest zobowiązany do poinformowania o zakresie wykorzystania narzędzi AI w swojej pracy oraz cytowania publikacji wskazanych przez twórców tych narzędzi. Przed wykorzystaniem technologii AI należy zapoznać się z regulaminem, warunkami użytkowania, licencją oraz innymi powiązanymi dokumentami. Szczególną uwagę należy zwrócić na kwestie poszanowania praw autorskich, bezpieczeństwo danych i jakość w odniesieniu do wykorzystanego narzędzia.

Autorzy powinni potwierdzić, że technologia AI nie rości sobie praw własności do przygotowanego z jej udziałem wytworu oraz nie wykorzysta wprowadzonych danych do trenowania i uzupełniania własnych zasobów. 

Wykorzystanie narzędzi AI musi mieć charakter pomocniczy – oznacza to, że potencjalnie dozwolone jest takie wykorzystywanie narzędzi AI (w porozumieniu z promotorem lub prowadzącym), które będzie pomagało w realizacji efektów uczenia się, a nie będzie działaniem zastępczym.

Uzgodnienia odnośnie do zakresu użycia AI i zgody prowadzącego powinno być udokumentowane – przynajmniej w wiadomości mejlowej stanowiącej podsumowanie ustaleń.

Kwestia korekty tekstu

Jeżeli efekty uczenia się przedmiotu nie wymagają sprawdzenia umiejętności w zakresie poprawności językowej, a autor korzystał z AI do korekty tekstu, to powinien on poinformować o wykorzystaniu konkretnego narzędzia oraz zakresie jego użycia. 
Istotne jest, aby autor wziął odpowiedzialność za ostateczny kształt pracy, gdyż udział narzędzi AI nigdy nie zastępuje pracy autora, a jedynie ją wspiera. 

Podczas przygotowywania niniejszej pracy autor korzystał z narzędzia …. (np. ChatGPT) w celu dopracowania języka (tu np. poprawność stylistyczna, itp.). Po skorzystaniu z tego narzędzia/usługi, autor dokonał przeglądu i edycji treści i bierze pełną odpowiedzialność za treść pracy/publikacji. 

Kwestia tłumaczenia

Jeżeli efekty uczenia się przedmiotu nie wymagają sprawdzenia umiejętności tłumaczenia tekstu, autor po uzgodnieniu z promotorem/opiekunem pracy może skorzystać z automatycznej translacji. Zawsze jednak wskazuje zakres tłumaczenia (np. abstrakt, cytaty, itp.), samodzielnie weryfikuje efekt tłumaczenia, czyli kompletność tekstu, poprawność językową i stylistyczną w kontekście stylu naukowego oraz spójność terminologiczną w odniesieniu do całej pracy.  

Podczas przygotowywania niniejszej pracy autor korzystał z narzędzia …. (np. ChatGPT) w celu tłumaczenia ….. (tu: wskazanie części racy, np. abstrakt, cytaty,…). Po skorzystaniu z tego narzędzia/usługi, autor dokonał przeglądu i edycji treści i bierze pełną odpowiedzialność za treść tłumaczonych fragmentów (kompletność tekstu, poprawność językową i stylistyczną w kontekście tekstu naukowego oraz spójność terminologiczną w odniesieniu do całej pracy. 

Kwestia streszczenia/abstraktu

Charakter gatunkowy streszczenia/abstraktu w ramach tekstu naukowego wymusza świadome i przemyślane podejmowanie decyzji na etapie opracowywania tekstu. Wygenerowanie streszczenia/abstraktu nie pozwala temu tekstowi w pełni funkcjonalnie odnosić się do szeroko pojmowanych badań prowadzonych przez autora.

Wykorzystanie narzędzia AI w przeprowadzanej procedurze badawczej (PRZYKŁADY)

Poniżej znajdą Państwo trzy przykładowe opisy narzędzi AI wykorzystanych w pracy. Rekomendujemy, aby opis wykorzystanych narzędzi i zakres ich użycia był dołączony do pracy jako załącznik.

Whisper (Radford i in. 2022) 
Narzędzie wykorzystujące modele językowe do rozpoznawania i zapisu mowy (speech to text), które zostało użyte do wstępnej transkrypcji zgromadzonych tekstów. Transkrypty zostały następnie ręcznie zweryfikowane i poprawione zgodnie z przyjętą konwencją (por. fdsaf). Użycie to nie wykracza poza standardy obowiązujące w prowadzeniu podobnych badań korpusowych. 

Stanza (Qi i in. 2020) 
Narzędzie wykorzystujące modele językowe do automatycznej anotacji tekstu, które zostało użyte do tokenizacji, lematyzacji oraz oznaczenia klasy gramatycznej zidentyfikowanych jednostek leksykalnych. Użycie to nie wykracza poza standardy obowiązujące w prowadzeniu podobnych badań korpusowych. 

ChatGPT w wersji 4o (OpenAI 2023) 
Generatywny duży model językowy, który został użyty do generowania oraz poprawy i optymalizacji kodu w języku Python w celu przygotowania narzędzi badawczych. Wygenerowany kod został zweryfikowany, poprawiony i uzupełniony. Kod został również zweryfikowany na poziomie poprawności i zgodności z przyjętymi metodami, które zostały w nim zaimplementowane, w oparciu o konkretne i wskazane w niniejszej pracy opracowania naukowe (zob. cześć o narzędziach). Użycie to wpisuje się w tzw. AI-assisted czy AI-powered programming

Projekt "Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego